بورس چیست

برای یادگیری تخصصی بورس، سرمایه گذاری در بورس و فعالیت حرفه‌ای در بازار سرمایه باید به درک صحیحی از تحلیل تکنیکال، بنیادی و روانشناسی بازار برسید. برای موفقیت در این حوزه باید تمامی این علوم را به صورت علمی و عملی بیاموزید و در بازار تجربه حقیقی کسب کنید. در ادامه با ما همراه باشید تا برخی از مفاهیم تخصصی بازار سرمایه را بشناسیم.

پول هوشمند

در اصطلاح به پولی که توسط افراد با تجربه و دارای اطلاعات خوب و دانش سرمایه‌ گذاری حرفه ای وارد بازار می‌ شود، پول هوشمند گویند. پول هوشمند پولی با قدرت بسیار زیاد است که در اختیار سرمایه‌ گذاران بزرگ قرار دارد. سرمایه گذارانی که می توانند شرکت های حقوقی و یا معامله گران با تجربه و دارای اطلاعات بنیادین باشند. این افراد قبل از دیگران می توانند جهت حرکت سرمایه‌ های خرد و کلان را شناسایی و یا حتی جریان ایجاد کنند. به دلیل اهمیت پول هوشمند و توانایی که در تغییر روند قیمتی دارد، سرمایه‌گذاران بازارهای مالی به خصوص بازار سرمایه به دنبال تشخیص ورود و خروج پول هوشمند هستند. زمانی که این پول وارد بازار می‌شود، حجم و ارزش معاملات رو به بالا تغییر می‌کند. بنابراین بی‌دلیل نیست که سرمایه‌گذاران به دنبال شناسایی آن هستند. بر اساس تجربه اگر حجم معاملات یک نماد به‌ یکباره با افزایش شدید روبه‌رو شود، این یکی از نشانه‌های ورود پول هوشمند به آن نماد است. در طرف مقابل کاهش شدید حجم معاملات و فروش سنگین در نماد یک شرکت را می‌توان نشانه خروج پول هوشمند از آن نماد برشمرد.

همانطور که عنوان کردیم حجم معاملات تنها عامل تشخیص ورود یا خروج پول هوشمند نیست. مقایسه تعداد خریدار و فروشنده نسبت به میزان حجم معاملات دیگر راه تشخیص حرکت پول هوشمند است. تعداد کمتر خریدار نسبت به حجم خرید به سرمایه‌گذار این سیگنال را می‌دهد که سرمایه‌گذار بزرگی در حال خرید سهم است. اگر تعداد فروشنده کمتر بود و حجم بالای سفارش فروش در سهم وجود داشت، این موضوع می‌تواند نشان خروج پول هوشمند باشد. تشخیص حرکت پول هوشمند به ما کمک می‌کند تا به کمک موج ایجاد شده، به موقعیت‌های معاملاتی بهتر و سودهای بسیار بیشتری دست پیدا کنیم. افرادی که بدون توجه به روندها تنها بر اساس اخبار دروغین و هیجان موجود خرید و فروش می‌کنند، دچار ضرر و زیان می‌شوند.

واگرایی چیست؟

واگرایی چیست؟ واگرایی یکی از روش های پرکاربرد تحلیل تکنیکال سهام و سایر دارایی های مالی است. واگرایی می تواند بین روند قیمت یک ابزار مالی نمایان شود؛ با این حال واگرایی در تحلیل تکنیکال بین اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال و روند قیمت سهم مورد استفاده قرار می گیرد. مشاهده واگرایی در اندیکاتورها به عنوان یکی از سیگنال های بسیار قوی در علم تحلیل تکنیکال شناخته شده است. برای تحلیلگران تکنیکالی واگرایی عاملی مهم برای تخمین روند سهم از طریق شناسایی آن است. همچنین با واگرایی امکان متنوع سازی پرتفوی فراهم می شود که بسیار حائز اهمیت است. تشخیص واگرایی به کمک اندیکاتورها و روند قیمتی سهم صورت می گیرد. اندیکاتور جزو ابزارهای دقیق شناسایی واگرایی است. واگرایی چون خلاف جهت مسیر حرکت سهم است، امکان این که مسیر کامل نشود وجود دارد. بنابراین اگر مبنای خرید و فروش را فقط بر پایه واگرایی ها قرار دهیم درصد شکست در معاملات افزایش پیدا می کنند. واگرایی زمانی پدیدار می شود که قیمت سهام شما بر خلاف اندیکاتورها و یا سایر داده کاوهای مورد استفاده حرکت کند. در واقع این اختلاف بین نمودار قیمت و اندیکاتور هشداری برای نشان دادن ضعیف شدن روند قیمت و یا تغییر احتمالی روند است. تحلیل گران بازار سرمایه از این هشدار به سادگی عبور نمی کنند و از آن بهره می برند. واگرایی به سه دسته واگرایی زمانی، واگرایی مخفی و واگرایی معمولی تقسیم می شود. مهم ترین دسته واگرایی، واگرایی معمولی و واگرایی مخفی است. البته در تحلیل تکنیکال دو واگرایی مثبت و منفی نیز وجود دارد. واگرایی مثبت احتمال افزایش قیمت دارایی و واگرایی منفی احتمال کاهشی شدن روند قیمت را نشان می دهد.

حق تقدم در بورس چیست؟

در افزایش سرمایه شرکت‌های بورسی، به نسبت درصد افزایش سرمایه، تعداد سهام آن شرکت هم افزایش می‌یابد. شرکت بعد از افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهام جدیدی برای فروش عرضه می‌کند که باید طبق قانون تجارت، برای حفظ منافع سهامداران خود، به آن ها نسبت به سهامداران جدید در خرید این سهام اولویت ‌دهد. به این اولویت خرید سهام برای سهامداران فعلی حق‌ تقدم خرید سهام گفته می‌شود. سهامداران شرکت برای شرکت در فرآیند حق تقدم باید در زمان برگزاری مجمع فوق‌العاده سهام آن شرکت را در پرتفو خود داشته باشند. در این صورت بعد از برگزاری مجمع، تعدادی حق‌تقدم به سبد دارایی آن سهامدار افزوده می‌شود.

به عنوان مثال فرض کنید شرکتی 200 درصد افزایش سرمایه می‌دهد. همانطور که گفته شد به همین نسبت تعداد سهام شرکت افزایش پیدا می‌کند. فرض کنید شما قبل از افزایش سرمایه 2000 سهم از شرکت را در پرتفو خود داشته‌اید. در حالتی که شرکت افزایش سرمایه داشته باشد، تعداد سهام شما تغییری نمی‌کند. اما میزان مالکیت شما نسبت به حالت قبل از افزایش سرمایه کاهش پیدا می‌کند. شرکت در این شرایط باید برای حفظ مالکیت شما در سهم شرکت به شما به نسبت درصد افزایش سرمایه، حق‌ تقدم در خرید سهام جدید منتشر شده را بدهد. بنابراین شما به اندازه 200 درصد از سهام خود، حق‌تقدم در خرید سهم جدید شرکت خواهید داشت. پس 4000 حق ‌تقدم خرید سهام به شما تعلق گرفته و به سبد داراییتان افزوده خواهد شد. این مفهوم حق تقدم در بورس است. بعد از افزایش سرمایه و تقسیم سهام حق‌تقدم بین سهامداران، سهامدار برای گرفتن مالکیت حق‌تقدم خرید، موظف است فرم استفاده از حق‌تقدم را در مهلت تعیین شده دو ماهه تکمیل و مبلغ مورد نظر را به حساب شرکت واریز کند. امکان فروش حق‌تقدم سهام در بازار بورس برای سهامدارانی که تمایل به شرکت در افزایش سرمایه ندارند، وجود دارد. اما در صورت عدم آگاهی سهامداران فعلی شرکت از افزایش سرمایه و پایان مهلت تعیین شده برای تبدیل حق‌تقدم به سهام، شرکت سهام را به قیمت روز به فروش می رساند و مابه‌التفاوت قیمت بازار و ارزش اسمی سهم را به حساب سهامدار واریز می‌کند. خرید و فروش نماد حق‌تقدم یک شرکت فقط در یک بازه زمانی مشخص امکان‌‌پذیر است که طبق قوانین بورس، این بازه زمانی نباید کمتر از 60 روز باشد. در این بازه زمانی امکان خرید حق‌تقدم برای افرادی که در مجمع سهامدار نبوده‌اند نیز وجود دارد. بسیاری از افراد حق‌تقدم‌ را همانند سهام عادی خرید و فروش می‌کنند و از نوسانات آن سود می‌برند.

سخن پایانی

بازار بورس نقش به سزایی در رشد اقتصاد کشور دارد. این بازار با جمع‌آوری پس اندازهای خرد و کلان افراد بستری مناسب برای کسب و کار و رونق اقتصادی شرکت ها فراهم کرده است. جنبه مهم دیگر مربوط به شرکت های تولیدی، خدماتی و… است که می توانند با فروش سهام خود به سهامداران از طریق این بازار منابع مالی مورد نیاز خود را جذب کنند. در واقع یکی از مهم‌ترین نقش های بازار سرمایه تامین مالی شرکت ها است. شما نیز به عنوان معامله گر برای موفقیت در این بازار مالی باید فعالیت در بورس را به صورت گام به گام یاد بگیرید.
تحلیل بنیادی چیست

بازار سرمایه از جمله نقدشونده‌ترین بازارها در کشور است. سرمایه‌گذاران می توانند دارایی خود را در سهام شرکت ها سرمایه گذاری کنند و در زمان نیاز آن را مجدد به پول نقد تبدیل کنند. این بازار امکان نقدشوندگی بیشتری نسبت به بازارهای دیگر از جمله بازار مسکن و خودرو دارد. تنوع ابزارها و مفاهیم گسترده این بازار، لزوم آموزش در این بازار را بیش از پیش می کند. به این منظور باید با مفاهیم اصلی بازار سرمایه آشنا باشید.

سجام چیست؟

سجام مخفف عبارت سامانه جامع اطلاعات مشتریان است. این سامانه الکترونیکی برای نگهداری اطلاعات هویتی، بانکی و سایر اطلاعات سرمایه‌گذاران این بازار طراحی شده است. سامانه سجام در واقع درگاه واحد خدمات برای کلیه سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی است که توسط شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه راه اندازی شده است. سرمایه‌گذاران بازار سرمایه، با یک مرتبه ثبت نام در این سامانه و انجام احراز هویت قادر به ثبت نام در کارگزاری ‌های مختلف، صندوق های سرمایه گذاری و انجام فعالیت های مالی و معاملات در بازار سرمایه ایران خواهند بود. ثبت نام در سجام برای فعالیت در بازار سرمایه اجباری است. پس از تکمیل مراحل ثبت نام در این سامانه کدی 10 رقمی تحت عنوان کد رهگیری برای متقاضی ارسال می گردد. در دست داشتن این کد برای فرآیند احراز هویت الزامی است. اما در شرایطی ممکن است این کد به فراموشی سپرده شود. در این شرایط چگونه باید نسبت به بازیابی کد سجام اقدام کنیم؟

بازیابی کد سجام چگونه انجام می شود؟

ثبت نام در سامانه سجام و ایجاد حساب کاربری به صورت اینترنتی انجام می‌شود. پس از تکمیل مراحل ثبت نام در سجام، تا نهایتا 48 ساعت بعد از تکمیل ثبت نام کد پیگیری ده رقمی به شماره همراه فرد ارسال می‌شود. در دست داشتن این کد پیگیری برای انجام احراز هویت الزامی است. بنابراین باید در حفظ این کد بسیار دقت کنید. اما گاهی بنا به دلیلی کد پیگیری را گم یا فراموش می‌کنیم. برای بازیابی کد سجام راه حل مناسبی وجود دارد. کد پیگیری سجام در لحظه تایید اطلاعات از طریق پیامک برای افراد متقاضی ارسال می‌شود. اگر کد رهگیری را در پیامک‌های خود مشاهده نکردید، نسبت به بازیابی کد پیگیری سجام اقدام کنید. برای بازیابی کد سجام می‌توانید به صورت آنلاین اقدام کنید. در صفحه اول سایت سجام گزینه‌ای تحت عنوان بازیابی کد پیگیری وجود دارد. در این قسمت می‌توانید با واردکردن کد ملی و عبارت امنیتی چنانچه از قبل ثبت نام خود را تکمیل کرده باشید، درخواست بررسی ارسال کد سجام را ارسال کنید. به این ترتیب می‌توانید کد را مجددا دریافت کنید.

حجم مبنا چیست؟

پیش از آنکه بگوییم حجم مبنا چیست لازم است بدانید قانون همواره به دنبال ایجاد امنیت و آرامش برای افراد است. در هر بازار و کسب‌ و کار هم به همین دلیل و برای جلوگیری از سودجویی، قوانینی تصویب می شود. قوانین جدانشدنی از اقتصاد و بازارهای مالی هستند. بازار سهام از ابتدای تشکیل تا به امروز به‌عنوان یکی از بازارهای مالی مهم از قانون برای ایجاد آرامش و امنیت مالی در داد و ستدها استفاده کرده است. حجم مبنا از جمله همین قوانین و برای ایجاد جریان مناسب داد و ستدها در بازار سرمایه پیدار شده است. حجم مبنا سعی دارد با ایجاد چارچوبی افراد فعال در بازار سرمایه با حداکثر امنیت در آن به داد و ستد بپردازند . اما حجم مبنا چیست؟ حجم مبنا عبارت است از آن تعداد از یک نوع اوراق بهادار که باید در هر روز مورد داد و ستد قرار گیرد تا تغییرات مجاز در آن روز به طور کلی در تعیین قیمت روز بعد لحاظ شود. هدف اصلی از تعیین حجم مبنا اطمینان به این است که نوسانات قیمت سهام در نتیجه خرید و فروش تعداد مشخصی از سهام شرکت انجام شده است. برای سرمایه گذاران این بازار حجم مبنا مزیت بسیاری دارد و می تواند مانع از به وجود آمدن قیمت های کاذب در بازار شود . حجم مبنا اثر خود را بیشتر در سهام شرکت های کوچک نشان می دهد. قبل از ایجاد حجم مبنا با دستکاری در قیمت و با جا به جایی حجم کوچکی از سرمایه ها، سهام شرکت های کوچک به سرعت رشد یا افت می کردند. به طور کلی چنانچه حجم مبنا برابر با حجم معاملات یک روز نمادی خاص باشد، پس قیمت پایانی معاملات همان روز در نماد با میانگین وزنی تمامی قیمت معاملات در همان روز برابر خواهد بود. اما اگر میزان معاملات انجام شده در یک روز درصدی از عدد حجم مبنا باشد، قیمت پایانی نمی تواند با میانگین وزنی از همه معاملات آن روز به دست آید اما در ادامه کندل مارابوزو.

نحوه خرید سیمان از بورس کالا

عرضه کنندگان در بورس کالا کالای خود را برای بررسی و قیمت گذاری توسط کارشناسان عرضه می کنند. این کالاها پس از کارشناسی و ارزشیابی به خریداران عرضه می‌ شوند. معامله گران در بورس کالا باید کدی معاملاتی جدای از کد بورسی دریافت کنند. این کد که با کد بورسی متفاوت است به کد معاملاتی بورس کالا معروف است و برای انجام معاملات در بورس کالا الزامی است. بازار بورس کالای ایران از چهار زیر مجموعه مهم بازار فیزیکی، بازار فرعی، بازار مشتقه و بازار مالی تشکیل شده است. در تمام بازارها ضوابط و شرایط یکسانی برای قراردادها وجود دارد. در کلیه قراردادها باید مشخصات کالا، مقدار آن، زمان معامله، ابعاد کالا، تاریخ تحویل کالا به خریدار، نوع بسته بندی، مشخصات انبار نگهداری کالا، محل تولید و واحد پول معامله مشخص شده باشد. بورس کالا بازاری منسجم و قانونمند به جهت سهولت انجام معاملات نقدی و آتی کالا است. علاوه براین سامان ‌دهی بازار کالاهای خاص، کشف قیمت کالاها به شکل رقابتی، حذف واسطه‌ گری در معاملات، کاهش نوسانات و ریسک ها و امکان انجام معاملات نقدی و آتی کالا از جمله اهداف مهم بازار بورس کالا هستند. نحوه خرید سیمان از بورس کالا به این صورت است که پس از دریافت کد بورس کالا و افتتاح حساب وکالتی، باید از طریق سامانه آنلاین معاملات بورس کالا اقدام به ثبت سفارش کنید. پس از ثبت سفارش خرید مبلغ وجه تضمین در حساب وکالتی شما بلوکه و سفارش برای بررسی ارسال می شود. اگر زمان معامله تقاضا روی محصول کمتر از حجم عرضه باشد، خرید در قیمت پایه انجام می‌شود. در شرایطی که میزان تقاضا از حجم عرضه بیشتر باشد، بیشترین قیمت پیشنهادی موفق به برنده شدن در رقابت خرید محصول می‌شود.

سخن پایانی

بورس نقش پررنگی در رشد و رونق اقتصادی کشورها و به چرخش درآوردن چرخ تولیدی صنایع در کشور دارد. به همین دلیل قوانینی وضع شده تا شرکت‌هایی که سهامشان در بازار بورس مورد معامله قرار می‌گیرد، از یکسری مزیت ها مثل معافیت‌های مالیاتی بهره‌مند باشند.

اما علاوه بر شرکت ها سرمایه گذاران این بازار نیز با فعالیت در این بازار از مزیت های بسیاری مانند حفظ ارزش سرمایه خود در برابر تورم برخوردار می شوند. برای موفقیت در بازار سرمایه یادگیری مفاهیم و اصطلاحات بورسی نقش اصلی را ایفا می کند. برای مطالعه بیشتر سری به مقاله صندوق سهامی چیست بزنید.
تحلیل بنیادی چیست

در تعریفی ساده و قابل‌ درک از سرمایه‌گذاری می‌توانیم بگوییم که سرمایه‌گذاری تبدیل سرمایه مالی به یک یا چند نوع دارایی است. تبدیلی که با حفظ ارزش مالی سرمایه، در شرایطی به کسب سود سرمایه‌گذار نیز منجر شود.

بازارهای مختلفی برای سرمایه‌گذاری وجود دارد؛ بازار‌هایی که ممکن است در یک بازه زمانی خاص دارای سودآوری باشند و در بازه دیگر سرمایه‌گذاران خود را متضرر کنند. بورس یکی از بازارهای مالی پرطرفدار است. شاید در ابتدا باید بررسی کنیم که بورس چیست؟

بورس محلی برای خرید و فروش اوراق بهادار است. خرید سهام شرکت‌ها در بورس یکی از بهترین روش‌ها برای حفظ ارزش پول است. سرمایه‌گذاری در بازار بورس و اوراق بهادار روش محبوبی برای کسب سود و حفظ ارزش پولی سرمایه‌گذار است. بازار سهام از نقدشوندگی بالایی برخوردار است و دردسرهای رایج نقل و انتقالات دیگر بازارها مثل بازار خودرو را ندارد.

مزیت‌های سرمایه‌گذاری در بورس تهران تنها بازدهی آن نیست. در این بازار امکان سرمایه‌گذاری با حجم بسیار پایین و نقدشوندگی مناسب از جمله مزیت‌های همیشگی بازار سرمایه است. به علاوه رشد نرخ‌های جهانی و ثبات نسبی نرخ دلار با توجه به نزدیکی تاریخ مجامع می‌تواند شرایط را برای تقسیم سود سالانه بالا در صنایع منتخب فراهم آورد. بنابراین فرصت‌‎های سرمایه‌گذاری در این بازار به وفور یافت می شود.

اوراق اختیار فروش تبعی

اوراق اختیار فروش تبعی همان طرح بیمه سهام است که توسط خود شرکت‌ها ارائه می‌شود. در این اوراق، فروشنده یا همان شرکت منتشرکننده سهام، تعهد می‌کند که تعداد مشخصی از سهام شرکت را در قیمت و تاریخی معین از سهامدار خریداری کند. به قیمت مشخص‌شده قیمت اعمال و به تاریخ معین‌شده تاریخ اعمال می‌گویند.

این اوراق درواقع به خریدار اجازه می‌دهد تا دارایی پایه را با توجه به قیمت سهام در زمان عرضه و قیمت اعمال بیمه کند تا به این ترتیب کسب بازدهی برای سرمایه‌گذار تضمین شود. به همین دلیل اوراق اختیار فروش تبعی بیمه سهام نامیده می شود. شرکت یا سهامدار عمده که با هدف ایجاد اطمینان و تضمین برای سهام این عمل را انجام می‌دهند، عرضه‌کننده اوراق است.

برای خرید اوراق اختیار تبعی در ایران، باید ابتدا سهام پایه را که اختیار فروش برای آن منتشر شده در پرتفو خود داشته باشید.

شرکت‌های منتشر کننده اوراق تبعی موظف به اعلام ویژگی‌های اوراق و شرایط آن، قبل از فروش هستند. سهامداران نیز قبل از اقدام به خرید اوراق تبعی متعلق به هر نماد، باید اطلاعیه عرضه اوراق را مطالعه کرده باشند.

فرض کنید اوراق اختیار فروش تبعی برای سهام شرکت سایپا در ماه آینده منتشر شود. شما باید سهام شرکت سایپا را قبل از اقدام به خرید اوراق اختیار، در پرتفو خود داشته باشید.

برای مثال اگر قصد دارید تا 50 هزار عدد اوراق اختیار سایپا را بخرید، باید قبل از ارائه دستور خرید اوراق تبعی، تعداد 50 هزار عدد از سهم شرکت سایپا را در پرتفوی خود موجود داشته باشید.

اوراق اختیار دارای دو شیوه اعمال اروپایی و آمریکایی هستند. برخلاف حالت اعمال اروپایی که دارنده آن تنها در تاریخ سررسید قادر به اعمال آن است، در حالت آمریکایی سرمایه‌گذار در هر تاریخی تا روز سررسید، می‌تواند اوراق اختیار را اعمال کند.

خرید اوراق بیشتر از تعداد سهام پایه، بی‌فایده است. خریدار اوراق تبعی باید محدودیت‌های خرید هر کد معاملاتی را که در اطلاعیه عرضه اوراق اختیار فروش تبعی ذکر شده ‌است، رعایت کند. در صورت عدم رعایت محدودیت‌های ذکرشده، آن تعداد از اوراق اختیار فروش تبعی که برای خریدشان به محدودیت‌های عنوان شده توجه نشده باشد، فاقد اعتبار می‌شود و مبلغ پرداختی توسط خریدار پس از کم‌شدن هزینه‌ها، به عرضه‌کننده تعلق می‌گیرد.

یادگیری تحلیل تکنیکال

تحلیل تکنیکال چیست از زمان ظهور بازارهای مالی سرمایه‌گذاران همواره سعی دارند به واسطه روش‌های مختلف آینده این بازارها را پیش‌بینی کنند. عده‌ای به استفاده از گذشته قیمت برای پیش‌بینی وضعیت آینده دارایی‌ها روی آوردند. بعدها این روش به تحلیل تکنیکال یا نموداری شهرت یافت. تحلیل تکنیکال شامل بررسی تمام داده‌های مرتبط با قیمت در گذشته برای درک رفتار قیمتی یک دارایی و پیش‌بینی آینده آن است. این روش تحلیل بازار طرفداران بسیاری دارد و در حال حاضر حداقل جزو استراتژی های معاملاتی محبوب اکثر فعالان بازار مالی است.

از ویژگی‌های غیرقابل انکار تحلیل نموداری، گستردگی ابزارهای آن است. یادگیری و فهم اغلب مفاهیم تکنیکالی ساده‌ بوده و اکثر افراد در مدت کوتاهی نحوه استفاده از این ابزار را فرامی گیرند.

با استفاده از اصول تحلیل تکنیکال می‌توان، نمودار قیمت هر دارایی را تجزیه و تحلیل نمود. در این زمینه فقط باید با توجه به شرایط هر نماد، از ابزار و روش متناسب با آن استفاده کرد. از دیگر قابلیت‌های این روش، امکان تحلیل و معامله‌گری در دوره‌های زمانی مختلف کوتاه‌ مدت، میان مدت و بلندمدت است.

تحلیل نموداری امروزه بسیار گسترش یافته و دربرگیرنده روش‌های مختلفی نظیر الیوت، پرایس اکشن، فیبوناچی، چنگال اندروز و… است. یکی از الگوهای کندلی کاربردی کندل چکش یا Hammer است. این الگو یک الگوی تک کندلی است. کندل چکش در روند نزولی بیانگر وجود ضعف در فروشندگان و ایجاد قدرت در خریداران است که در واقع تشکیل آن نشانه بازگشت روند است.

یکی از مراحل اصلی تحلیل به روش پرایس اکشن تحلیل کندل است. به طور کلی سایه کندل نشانگر تقابل بین خریداران و فروشندگان است و هر چه این سایه بلندتر باشد حجم معاملات بیشتر است. سایه بلند در زیر کندل به معنای این است که فروشندگان در تلاشند تا قیمت را پایین بیاورند و خریداران با خریدهای خود قیمت را بالا آورده و تلاش فروشندگان را خنثی می کنند.

کندل چکش یک از نشانه های اتمام روند نزولی است. این الگو در کنار دیگر نشانه ها سیگنالی جهت بازگشت روند و آغاز روند صعودی یا شروع یک اصلاح در نظر گرفته می شود.

کندل چکش به تنهایی تعیین کننده هیچ نتیجه ای نیست و باید در موقعیت خود بررسی شده و با دیگر الگوها تحلیل شود. برای مثال اگر در یک روند نزولی کندل چکش تشکیل شود باید چک شود که آیا بازار به یک ناحیه حمایتی قدرتمند رسیده یا خیر. واضح است که وجود چند عامل در کنار یکدیگر بر اعتبار تحلیل می افزاید.

کندل  چکش خود بر اساس صعودی یا نزولی بودن کندل به دو نوع تقسیم بندی می شود. برای مطالعه بیشتر صندوق سرمایه گذاری مشترک را نیز بخوانید.

سخن پایانی

همیشه برای سرمایه‌گذاری در بازارها افق سرمایه‌گذاری بلندمدت یک مزیت است. محدودیت‌های معاملاتی فعلی در بازارهای دلار و سکه و رکود بازار مسکن، ما را متقاعد می‌کند که با نگاهی به عملکرد گذشته بازارها، بازار سرمایه را به عنوان بازار مناسب برای سرمایه‌گذاری بلندمدت انتخاب کنیم.

در این سرمایه گذاری می توانید از روش های تحلیلی برای موفقیت بیشتر استفاده کنید. تحلیل تکنیکال روشی برای انتخاب سهام خوب در بازار بورس است. از مزیت های تحلیل تکنیکال این است که روش‌های تکنیکالی به دلیل وجود پارامترهای مشخص و محاسباتی، در بستر زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف قابلیت پیاده‌سازی دارند.

برای سرمایه‌گذاری در بورس و فعالیت در این بازار، یادگیری مهارت‌های بورسی و تکنیک‌های معامله‌گری اهمیت زیادی دارد. از طرفی آشنایی با مفاهیم و شناخت اصطلاحات کاربردی بازار می‌تواند شما را در درک بهتر ساز و کار  دنیای بورس یاری دهد. در این مطلب 4 موضوع مهم: «تغییر کارگزار ناظر چیست»، «کال مارجین در بورس چیست»، «نسبت p/e چیست» و «اوراق مشتقه چیست» را با هم بررسی می‌کنیم.

کارگزار ناظر

یکی از ویژگی‌های بازار بورس، امکان انجام معاملات به صورت هم‌زمان با چند کارگزاری است. در واقع شما می‌توانید با یک کد بورسی، از چند کارگزار مختلف کد معاملاتی دریافت کنید و به خرید وفروش سهام بپردازید. حال چند سوال در این زمینه مطرح می‌شود: دلیل انتخاب چند کارگزاری چیست؟ کارگزار ناظر چه مفهومی دارد؟ و تغییر کارگزار ناظر چیست؟

دلیل انتخاب چند کارگزاری چیست؟

برای بررسی دلیل انتخاب چند کارگزاری، ابتدا لازم است چند نکته را مد نظر قرار دهیم. وقتی شما معامله‌ای انجام می‌دهید (مثلا خرید یک سهم)، آن سهم به کد بورسی‌تان تعلق می‌گیرد. پس اگر در خرید سهمی محدودیت تعداد (مثلا 200 سهم) وجود داشته باشد، شما نمی‌توانید یک بار با کارگزار «الف» 200 سهم بخرید و بار دیگر هم با کارگزار «ب» 200 سهم دیگر تهیه کنید. زمانی که محدودیتی در خرید و فروش اعلام شود، آن محدودیت مربوط به کد بورسی است و تغییر کارگزار، محدودیت را لغو نمی‌کند. با این حساب دلیل انتخاب چند کارگزاری چیست؟

گاهی ممکن است به دلایلی مانند اختلال در سیستم‌ها، کندی سامانه معاملاتی و... شما نتوانید خرید و فروش سهم را با یک کارگزار انجام دهید. در این شرایط داشتن کد معاملاتی از چندین کارگزار مختلف به کمکتان می‌آید و می‌توانید خرید یا فروش سهام را از طریق سامانه معاملاتی کارگزار دیگر انجام دهید. البته در این زمان باید مفهوم کارگزار ناظر را هم مدنظر قرار دهید.

کارگزار ناظر چه مفهومی دارد؟

برای انجام معاملات با چند کارگزار مختلف، باید بدانید که کارگزار ناظر چه مفهومی دارد؟ وقتی خرید 100 عدد سهم از یک نماد در سامانه معاملاتی کارگزار «الف» انجام شود. این کارگزار، کارگزار ناظر 100 عدد سهم مذکور است.

حال شما 200 عدد دیگر از سهام همان نماد را از طریق کارگزار «ب» خریداری می‌کنید. پس کارگزار ناظر این 200 عدد، کارگزار «ب» است. در واقع 300 عدد از سهام یک نماد خاص به کد بورسی شما تعلق دارد، اما 100 عدد آن یک کارگزار ناظر دارد و 200 عدد آن هم کارگزار ناظر دیگری دارد.

حال به سراغ فروش همان سهام می‌رویم. آیا می‌توان 300 عدد سهم را یکجا فروخت؟ پاسخ منفی است. سهام تنها می‌تواند توسط کارگزار ناظر به فروش برسد. در مثال قبل ما باید 100 عدد سهم را از طریق سامانه معاملاتی کارگزار «الف» و 200 عدد دیگر را از طریق سامانه معاملاتی کارگزار «ب» بفروشیم.

برای فروش همه 300 سهم در یک مرحله، تنها راه ممکن «تغییر کارگزار ناظر» است.

تغییر کارگزار ناظر چیست؟

احتمالا اکنون می‌توانید حدس بزنید که تغییر کارگزار ناظر چیست؟ در مثال قبل اگر بخواهیم همه 300 سهم را هم‌زمان بفروشیم، وارد سامانه معاملاتی کارگزار مقصد(مثلا کارگزار «ب») می‌شویم، نماد مد نظر را در سبد سهام خود انتخاب و سپس روی گزینه «تغییر کارگزار ناظر» کلیک می‌کنیم. پس از دو روز کاری، همه سهام این نماد در سامانه معاملاتی کارگزار «ب» قابل فروش است. دقت داشته باشد که این عملیات باید در سامانه معاملاتی کارگزار مقصد یا کارگزاری که می‌خواهیم فروش را از طریق وی انجام دهیم، صورت بگیرد.

کال مارجین

هر فردی که در بازار آتی کالا به معامله می‌پردازد، باید با سه وضعیت «ن********» «ات ریسک» و  «کال مارجین» آشنا باشد، بتواند حساب معاملاتی خود را مدیریت کند و بسته به هر کدام از این وضعیت‌ها تصمیم صحیح بگیرد. در این بین وضعیت کال مارجین از اهمیت بیشتری برخوردار است و در صورت عدم تشخیص، زیان قابل توجهی را برای معامله‌گر در پی دارد. بنابراین در ادامه به بررسی سه عنوان «انواع وضعیت حساب معاملاتی در بازار آتی»، «کال مارجین در بورس چیست؟» و «چگونه از وضعیت کال مارجین خارج شویم» می‌پردازیم.

انواع وضعیت حساب معاملاتی در بازار آتی چیست؟

برای اینکه بدانیم انواع وضعیت حساب معاملاتی در بازار آتی چیست، باید ابتدا بررسی مختصری بر شرایط انجام معاملات در این بازار داشته باشیم. معامله‌گران بازار آتی قبل از اخذ موقعیت خرید یا فروش، مبلغی را در حساب عملیاتی خود واریز می‌کنند. این وجه بعد از اخذ موقعیت خرید یا فروش به عنوان «وجه تضمین» از طرف بورس بلوک می‌شود. با آغاز جلسه معاملاتی، حساب عملیاتی فرد (با توجه به قیمت تسویه) هر 30 دقیقه یک بار به‌روزرسانی می‌شود. در نهایت حساب عملیاتی در یکی از سه وضعیت «ن********» «ات ریسک» و  «کال مارجین» قرار می‌گیرد.

انواع وضعیت حساب معاملاتی در بازار آتی:

• وضعیت ن********: اگر بعد از تسویه حساب، سودی برای معامله‌گر شناسایی شود و موجودی حساب عملیاتی او بیشتر یا برابر وجه تضمین اولیه باشد، وضعیت ن******** است.
• وضعیت ات ریسک: اگر بعد از تسویه حساب، زیان برای معامله‌گر شناسایی شود و این زیان، کاهش موجودی حساب عملیاتی را تا حداکثر 30 درصد (نسبت به وجه تضمین اولیه) در پی داشته باشد، وضعیت ات ریسک است.
• وضعیت کال مارجین: اگر بعد از تسویه حساب، زیان برای معامله‌گر شناسایی شود و کاهش موجودی حساب عملیاتی را به اندازه 70 درصد یا بیشتر (نسبت به وجه تضمین اولیه) در پی داشته باشد، وضعیت کال مارجین است.

کال مارجین در بورس چیست؟

با توجه به توضیحات قبل، اکنون باید متوجه شده باشد که کال مارجین در بورس چیست. در واقع کال مارجین نشان‌ می‌دهد که حساب معاملاتی فرد به اندازه کافی شارژ نشده است و احتمالا معامله‌گر شناخت کافی نسبت به بازار آتی ندارد. معامله‌گران بازار آتی با در نظر گرفتن کالای مورد نظر و شرایط بازار، حساب معاملاتی خود را شارژ و سپس اقدام به اخذ موقعیت خرید یا فروش می‌کنند.

بنابراین زمانی که پس از تسویه، موجودی حساب عملیاتی کمتر از ۷۰ درصد وجه تضمین اولیه شود و کال مارجین در بورس رخ دهد، پیش‌بینی‌ها محاسبات معامله‌گر چندان قابل استناد نبوده است.

چگونه از کال مارجین خارج شویم؟

حال تصور کنید که این وضعیت رخ داده است، پس ما باید بدانیم که چگونه از کال مارجین خارج شویم؟ سه روش برای خروج از وضعیت کال مارجین وجود دارد:

• معامله‌گر در مهلتی که توسط کارگزاری تعیین می‌شود، حساب معاملاتی خود را شارژ می‌کند.
• اگر حساب معاملاتی در مهلت معین شارژ نشود، کارگزاری شروع به بستن موقعیت‌های باز وی می‌کند و این روند تا زمان خروج حساب از وضعیت کال مارجین ادامه می‌دهد.
• اگر معامله‌گر حساب خود را شارژ نکند و کارگزار هم موفق به بستن موقعیت‌های باز نشود:
• کارگزار با قیمت سرخط تابلو ثبت سفارش می‌کند تا موقیعت‌های باز را ببندد.
• چنانچه بازار با صف موجه باشد و سفارش فروش ثبت نشود، بعد از جلسه معاملاتی و در بازار جبرانی موقعیت‌های باز وی بسته خواهد شد.

نسبت p/e

معامله‌گران بازار بورس برای تشخیص سهام سودده و سرمایه‌گذاری در آن، معیارهای مختلفی را مدنظر قرار می‌دهند و در نهایت با تجمیع نتایج در رابطه با ورود به سهم تصمیم می‌گیرند. یکی از این معیارها نسبت p/e نام دارد که می‌تواند به صورت مجزا برای یک نماد، یک صنعت یا کل بازار بورس محاسبه شود. در ادامه به دو موضوع «نسبت p/e چیست» و «نسبت p/e چه کاربردی دارد؟» می‌پردازیم.

نسبت p/e چیست؟

نسبت p/e چیست؟ برای اینکه بدانیم نسبت p/e چیست، در ابتدا باید با مفهوم دو حرف p و e آشنا شویم. P مخفف کلمه Price (قیمت) و E مخفف عبارت Earnings per Share (درآند هر سهم) است. بنابراین نسبت p/e یعنی نسبت قیمت بر درآمد؛ دقت کنید که منظور از «درآمد»، درآمد یک سال شرکت با کسر مالیات است.

نسبت p/e چه کاربردی دارد؟

تصور کنید که پس از محاسبه، نسبت p/e برابر عدد 6 شد. حال ما چطور می‌توانیم از این عدد استفاده کنیم؟ به عبارتی نسبت p/e چه کاربردی دارد؟ نسبت p/e مشخص می‌کند که ما به ازای هر 1 تومان سود (از یک سهم خاص)، چند تومان باید سرمایه‌گذاری کنیم. پس وقتی نسبت p/e برابر 6 باشد، ما برای کسب 1 تومان سود از سهم، باید 6 تومان در آن سرمایه‌گذاری کنیم. در نهایت با بررسی ارزش بازاری سهم متوجه می‌شویم که این سرمایه‌گذاری ارزشمند است یا باید از آن صرف نظر کرد.

اوراق مشتقه

اوراق مشتقه یا Derivatives یکی از انواع اوراق بهادار است که در بازارهای اقتصادی (در سطح جهان) مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از اوراق مشتقه در ایران با توجه به قوانین فقهی دارای محدویت‌هایی است و تنها تحت شرایط خاصی می‌توان از ابزار مشتقه بهره برد. در ادامه دو موضوع «اوراق مشتقه چیست؟» و «انواع اوراق مشتقه کدامند؟» را بررسی می‌کنیم.

اوراق مشتقه چیست؟

احتمالا با خواندن بخش قبلی این سوال برایتان پیش آمده است که اوراق مشتقه چیست و چرا با قوانین اسلامی مغایرت دارد؟ اوراق مشتقه در واقع قراردادی است که ارزش آن از یک یا چند دارایی متفاوت مشتق می‌شود. اوراق مشتقه در بازارهای جهانی به عنوان ابزاری برای کنترل ریسک معاملات شناسایی می‌شود و در ایران به دلیل شفاف نبودن قیمت و احتمال ربوی بودن، تنها در شرایط خاصی قابل استفاده است.

انواع اوراق مشتقه کدامند؟

اوراق مشتقه شامل 4 نوع: قراردادهای آتی، قراردادهای اختیار معامله، پیمان‌های آتی و قراردادهای معاوضه می‌شود. اما در ایران تنها دو نوع  قراردادهای آتی و قراردادهای اختیار معامله فعال هستند. در اوراق مشقته قراردادهای آتی، دو طرف معامله متعهد می‌شوند که یک کالا مشخص را با قیمت از قبل تعیین شده و در زمان معهود مبادله کنند.

در اوراق مشتقه قرارداد اختیار معامله، یکی از طرفین حق خرید یا فروش کالایی را از طرف مقابل خریداری می‌کند و طرف دیگر پس از فروش، اختیاری نسبت به آن کالا ندارد. البته قرارداد اختیار معامله از چند نوع مختلف تشکیل می‌شود که که در قراردهای هر کدام شروط و حقوق طرفیت قید شده است و طرفین نمی‌توانند بدون هماهنگی یکدیگر اقدام به خرید یا فروش کنند.

 سخن آخر

در این مطلب به 4 موضوع مهم در سرمایه‌گذاری یعنی «کارگزار ناظر»، «کال مارجین»، «نسبت p/e» و «اوراق مشتقه» پرداخته شد. این مفاهیم کاربرد زیادی در بازار بورس دارند و معامله‌گران با شناخت و درک آنها می‌توانند عملکرد بهتری در این بازار داشته باشند. (برای مطالعه بیشتر می‌توانید مقاله آموزش رایگان سایت tsetmc را نیز مطالعه نمایید.)

افراد برای آغاز سرمایه‌گذاری در بورس، روش‌های مختلفی را انتخاب می‌کنند. برخی ابتدا همه دوره‌های آموزشی را پشت سر می‌گذارند و بعد وارد بازار می‌شوند. برخی هم‌زمان با گذراندن دوره‌ها به سرمایه‌گذاری می‌پردازند و برخی دیگر ترجیح می‌دهند از بسته‌های خودآموزی بورس و مقالات و کتب آموزشی استفاده کنند. به هر حال در همه این روش‌ها، فرد باید یادگیری مفاهیم و اصطلاحات بورسی را در برنامه خود قرار دهد. در ادامه این مطلب 4 مفهوم مهم «ارزش معاملات چیست؟»، «صرف سهام چیست؟»، «اهرم مالی چیست؟» و «نمودار شمعی چیست؟» بررسی می‌شوند.

ارزش معاملات چیست؟

حتما تاکنون درباره زمان مناسب برای سرمایه‌گذاری در بورس، صحبت‌هایی شنیده‌اید. این موضوع به سهام خاصی ارتباط ندارد و گاهی کارشناسان شرایط کلی بازار را برای آغاز سرمایه‌گذاری مناسب می‌بینند. یکی از معیارها برای سنجش زمان ورود به بورس، «ارزش معاملات» است. بنابراین در ادامه به بررسی دو عنوان «ارزش معاملات چیست» و «محاسبه ارزش معاملات» می‌پردازیم.

ارزش معاملات چیست؟

ارزش معاملات معیاری است که حجم نقدینگی را در بازار (برای یک روز کاری) نشان می‌‎دهد. مثلا افزایش ارزش در یک سهم به معنای افزایش سرمایه‌گذاری در آن است، این اتفاق تا حدی روی ارزش کل بازار تاثیر دارد. حال در نظر بگیرید که سرمایه‌گذاری در سهام مختلف در یک بازه زمانی به شکل موازی افزایش پیدا کند. در این حالت حجم نقدینگی بازار بیشتر می‌شود و کارشناسان این زمان را برای ورود به بازار بورس مناسب می‌دانند.

البته برعکس این حالت هم ممکن است رخ دهد. یعنی کاهش تعداد معاملات در یک سهم، باعث کاهش حجم نقدینگی در آن می‌شود. اگر این اتفاق برای چندین سهم به صورت موازی رخ دهد، ارزش معاملات (کل بازار) کاهش می‌یابد. بنابراین شروع سرمایه گذاری در چینین شرایطی اصلا پیشنهاد نمی‌شود. البته برای تصمیم‌گیری در بازار بورس، هیچ وقت نباید تنها به یک معیار اکتفا کنیم و باید چند موضوع به صورت موازی بررسی شود، اما در هر حال ارزش معاملات یکی از فاکتورهای مهم محسوب می‌شود.

محاسبه ارزش معاملات

همانطور که در قبل ذکر شد، حرکت صعودی یا نزولی در هر سهامی به صورت مجزا روی ارزش معاملات کل بازار بورس تاثیر دارد. پس برای محاسبه ارزش معاملات، ما باید ارزش بازار سهام محاسبه کنیم. در واقع ارزش معاملات فرمول مجزایی ندارد و آنچه مورد محاسبه قرار می‌گیرد، ارزش بازار سهام است. برای محاسبه ارزش بازار سهام نمادهای مختلف باید از فرمول زیر استفاده کنیم:

تعداد سهام کل شرکت × قیمت پایانی سهم در روز معاملاتی = ارزش بازار

طبق فرمول بالا دو پارامتر (تعداد کل سهام شرکت) و (قیمت هر سهم)، در ارزش بازار آن تاثیر دارد. پس اگر قیمت سهمی بیشتر شود یا شرکت اقدام به انتشار سهام کند، ارزش بازار بیشتر خواهد شد. اما به این نکته توجه داشته باشید که اگر افزایش ارزش بازار سهم ناشی از (افزایش قیمت) باشد، امکان نوسان‌گیری وجود دارد و برای سرمایه‌گذاری بلندمدت در آن باید کمی تامل کرد. در طرف مقابل اگر فزایش ارزش بازار سهم ناشی از (انتشار سهام) باشد، حکایت از بزرگتر شدن و گستردگی کار آن شرکت دارد، پس احتمالا برای سرمایه‌گذاری بلندمدت انتخاب خوبی است.

در نهایت وقتی ارزش بازار سهام افزایش یابد، ارزش معاملات کل بازار بورس بیشتر می‌شود. به اصطلاح می‌گویند بازار مثبت است و بورس در شرایط خوبی به سر می‌برد.

صرف سهام چیست؟

شرکت‌ها برای توسعه، گسترش فعالیت و حفظ ارزش خود، نیاز به تامین مالی دارند. این تامین مالی می‌تواند به روش‌های مختلفی انجام شود. «تامین مالی از محل سود انباشته»، «تامین مالی از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران»، «تامین مالی از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها» و «تامین مالی به روش صرف سهام» روش‌هایی هستند که شرکت‌های بورسی از آن بهره می‌برند. انتخاب هر روش شرایط مخصوص به خود را دارد و شرکت برای با تطبیق شرایط و دریافت مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار می‌تواند اقدام به افزایش سرمایه کند. در ادامه قصد بررسی روش صرف سهام را داریم و به دو وموضوع «صرف سهام چیست» و «تامین مالی شرکت از طریق صرف سهام» می‌پردازیم.

صرف سهام چیست؟

برای اینکه بدانیم «صرف سهام چیست»، باید در ابتدا با دو مفهوم ارزش اسمی و ارزش بازار سهم آشنا شویم. ارزش هر برگ سهم عادی در زمان انتشار برابر 1000 ریال است که به آن «ارزش اسمی» می‌گوییم. حال این سهم بنا بر میزان عرضه و تقاضا با قیمت متفاوتی در بازار بورس معامله می‌شود و به آن «ارزش بازار» می‌گوییم.

در افزایش سرمایه به روش صرف سهام، شرکت زمان انتشار سهام جدید، به جای فروش با قیمت اسمی از ارزش بازار سهم استفاده می‌کند و در واقع فروش با قیمت بازاری انجام می‌شود. عرضه سهم به روش صرف سهام می‌تواند با «حفظ حق تقدم در بورس» یا «سلب حق تقدم» باشد

تامین مالی شرکت از طریق صرف سهام

حال باید ببینیم که تامین مالی شرکت از طریق صرف سهام چگونه انجام می‌شود؟ دقت کنید که در این روش، فروش سهم با ارزش بازار انجام شد و یک تفاوت قیمت بین ارزش اسمی و ارزش بازار وجود دارد. شرکت‌ها از این تفاوت قیمت برای تامین مالی استفاده می‌کنند. به عبارت دیگر از مابه‌التفاوت قیمت اسمی و قیمت بازاری سهام، تامین مالی شرکت صورت می‌گیرد.

پس از تامین مالی به روش صرف سهام، شرکت می‌تواند سه استراتژی زیر را به کار بگیرد:

• تخصیص سهام جدید به سهامداران قبلی
• تقسیم نقدی اضافه ارزش به سهامداران قبلی
• انتقال اضافه ارزش به اندوخته شرکت

بدیهی است که انتخاب استراتژی، به شرایط و اهداف شرکت و همچنین قوانین جاری بستگی دارد. اما به هر حال تامین مالی شرکت از طریق صرف سهام یکی از روش‌های محبوب و پر سود برای شرکت‌های بورسی است.

اهرم مالی چیست؟

یکی از عباراتی که در بازارهای مالی داخلی و بین‌المللی کاربرد دارد، اهرم مالی است. شما به عنوان یک سرمایه‌گذار باید بدانید که اهرم مالی چیست و چه کاربردی دارد. بنابراین در ادامه این بخش به بررسی «اهرم مالی چیست؟» و «اهرم مالی در بازار مشتقه» می‌پردازیم.

اهرم مالی چیست؟

در تعریف رسمی، اهرم مالی (Leverage) به معنی استفاده از ابزارهای مالی یا بدهی برای افزایش سود سرمایه‌گذاری است. اما برای درک بهتر مفهوم اهرم مالی، شرایط زیر را در نظر بگیرید:

بسیاری از اوقات سرمایه‌گذاران پس از یافتن فرصت مناسب سرمایه‌گذاری، با محدودیت در میزان دارایی روبرو می‌شوند. در این حالت فرد به وامی طولانی‌مدت نیاز ندارد، بلکه تنها به مبلغی (احتمالا قابل توجه) برای بالا بردن میزان سرمایه‌گذاری خود در دارایی خاص و برای مدتی محدود نیازمند است. این مبلغ را نمی‌توانیم وام در نظر بگیریم، چرا که به زودی و با کسب سود، توسط سرمایه‌گذار جبران می‌شود و در واقع ماهیتی متفاوت با وام دارد. در بازار سرمایه به این نوع تامین دارایی، اهرم مالی می‌گویند.

اهرم مالی در بازار مشتقه

در ایران استفاده از اهرم مالی در بازار مشتقه و برای قراردادهای اختیار معامله و آتی کالا رواج دارد. در بازار مشتقه ‌قراردادهای هر دارایی در ابتدا، اهرم ۱۰ دارند. البته این عدد با توجه به شرایط بازار و وجه تضمین می‌تواند تغییر کند. برای درک اهرم مالی در بازار مشتقه، مثال زیر را در نظر بگیرید:

• قیمت هر واحد (گرم) گواهی سپرده زعفران پوشال در بازار بورس در یک روز کاری برابر با ۸۰۰۰ تومان است.
• اگر سرمایه‌گذاری بخواهد در این بازار 1 کیلو زعفران بخرد، طبق فرمول زیر مبلغ لازم برابر 8 میلیون تومان خواهد بود:

8 میلیون تومان = 8 هزار تومان *  1000 گرم (یک کیلو)

• حال همین سرمایه‌گذاری را در بازار مشتقه و به کمک اهرم مالی بررسی می‌کنیم.
• قرارداد آتی زعفران ۱۰۰ گرم است و فرد برای تهیه 1 کیلو زعفران باید 10 قرارداد خریداری کند. پس یعنی باید حساب معاملاتی را هم 10 برابر شارژ کند. مثلا اگر وجه تضمین اولیه برای یک قرارداد آتی زعفران 200 هزار تومان باشد، طبق فرمول زیر فرد باید حساب معاملاتی را 2 میلیون تومان شارژ کند.

2 میلیون تومان = 10 (تعداد موقعیت‌های خرید)  *  200 هزار تومان (وجه تضمین اولیه برای یک قرارداد)

در نتیجه فرد برای خرید گواهی سپرده زعفران به اندازه یک کیلو در بازار بورس باید 8 میلیون تومان پرداخت می‌کرد. اما برای همین مقدار زعفران به کمک اهرم مالی در بازار مشتقه برابر 2 میلیون تومان شد. قطعا تامین 2 میلیون تومان وجه نقد برای سرمایه‌گذار آسانتر از تامین 8 میلیون تومان است.

نمودار شمعی چیست؟

برای تحلیل بازار بورس روش‌های مختلفی وجود دارد. برخی از این روش‌ها ساده‌تر و برخی مانند تحلیل بنیادی و تحلیل تکنیکال نیاز به آموزش‌های تخصصی دارند. در حالت کلی تحلیل بنیادی مورد توجه سهامداران بلندمدت است، اما تحلیل تکنیکال دامنه استفاده بسیار گسترده‌ای دارد و زیرمجموعه‌های زیادی را شامل می‌شود. در ادامه این بخش به یکی از این زیرمجموعه‌ها به نام کندال استیک می‌پردازیم و دو موضوع «نمودار شمعی چیست؟» و «اجزای نمودار شمعی» را بررسی می‌کنیم.

نمودار شمعی چیست؟

نمودار شمعی چیست؟ نمودار شمعی یا کندل استیک روشی برای نمایش تحرکات قیمتی در بازه زمانی خاص است. در واقع سرمایه‌گذار بعد از انتخاب یک دوره (مثلا یک هفته یا یک ماه)، حرکات سهم را در قالب یک نمودار مشاهده می‌کند. حرکات قیمتی سهم می‌توانند الگوهای متفاوتی را تشکیل دهند. هر کدام از این الگوها دارای نام، ویژگی و توضیحات مخصوص به خود هستند و با شناخت آنها می‌توان  آینده متفاوتی را برای سهم پیش‌بینی کرد.

نمودار شمعی پایه و اساس طراحی این الگوها است. به عبارت دیگر، نمودار شمعی از یک شمعدان (با بخش‌های مختلف مثل پایه، بدنه و...) تشکیل شده است. حال این شمعدان به هر شکلی که در نمودار ظاهر شود، مفهوم خاصی دارد و ما این اشکال را در قالب الگو شناسایی می‌کنیم.

اجزای نمودار شمعی

برای درک بهتر الگوهای کندل استیک، نگاهی داریم به اجزای نمودار شمعی:

حال اگر در نمودار، شمع بدون سایه بالا باشد، یعنی قدرت خریداران سهم کم است و ما را به عنوان یک الگو می‌شناسیم. اگر سایه پایین شمع کوتاه باشد، یعنی قدرت فروشندگان کم است و باز هم الگوی دیگری را تشکیل می‌دهد. در واقع اجزای نمودار شمعی طبق تصویر بالا ثابت است، اما با توجه به الگو می‌تواند در اندازه‌های متفاوت تشکیل شود، یا حتی بخشی از آن اصلا ظاهر نشود.

 

سخن آخر

در این مطلب چهار مورد از کاربردی‌ترین مباحث سرمایه‌گذاری یعنی «ارزش معاملات چیست؟»، «صرف سهام چیست؟»، «اهرم مالی چیست؟» و «نمودار شمعی چیست؟» بررسی شد. شناخت این موارد شما را در درک شرایط بازار بورس و نحوه کارکرد شرکت‌های بورسی یاری می‌کند. پیشنهاد می‌شود برای یادگیری تخصصی این مباحث و سرمایه‌گذاری حرفه‌ای، در دوره‌های آموزش بورس رایگان شرکت کنید.

برای آن که در بازاری چون بورس موفق باشیم لازم است با برخی از اصطلاحات بورسی یا با چگونگی انجام برخی از معاملات آن آشنا باشیم. این که انواع معاملات در بازار بورس کدام است؟ خرید طلا در بورس چگونه است؟ بورس املاک چیست؟ تابلوخوانی در بورس یعنی چه؟ و.. گوشه‌ای از اطلاعاتی‌است که یک معامله‌گر باید آن‌ها را بداند. در این مقاله قصد داریم به بررسی موارد نام برده بپردازیم. با ما همراه باشید.

انواع معاملات در بازار بورس

در این بخش قرار است شما را با انواع معاملات بازار بورس آشنا کنیم. به طور کلی در بازار بورس و اوراق بهادار تهران تنها سه روش معامله وجود دارد. معاملات خرد، معاملات عمده، معاملات بلوکی. معاملات خرد، همان معاملات عادی در بازار بورس است که حجم کمی از سهام شرکت روزانه معامله می‌شود و در آن قیمت معاملات را عرضه و تقاضای روزانه مشخص می‌کند. اما معاملات عمده و بلوک، معاملاتی خاص هستند. در واقع

معاملات عمده، معاملاتی هستند که در آن حجم زیادی از سهام یک شرکت معامله می‌شود و قیمت آن با قیمت تابلوی سهام متفاوت است. دامنه نوسان قیمت مجاز برای نماد معاملاتی عمده در بازار بورس و فرابورس نیز همانند بازار عادی است اما بر طبق شرایط این دامنه می‌تواند تغییر می‌کند.

گفتنی است که نماد معاملاتی سهمی که قصد انجام معاملات عمده را دارد در بازار بورس، حداکثر قبل از یک ساعت پایانی جلسه معاملاتی باز می‌شود. اما همان نماد در بازار فرابورس،  حداکثر تا یک ساعت پس از شروع جلسه معاملاتی گشوده می‌شود.

یکی از انواع معاملات در بازار بورس معاملات بلوکی است که در آن محدودیت حجمی و محدودیت قیمتی وجود ندارد. در این معامله، سفارش خرید و فروش بخش بزرگی از سهام یک شرکت را ثبت می‌کنند. این معامله با هدف انتقال سهام یک شرکت به یک شخص حقوقی است ولی بدون تاثیر بزرگ بر قیمت جاری سهم انجام می‌شود.

در تکمیل موضوع انواع معاملات در بازار بورس باید گفت که هرکدام از بازارهای معاملات عمده و بلوکی شرایط خاص خود را دارند. مانند: ساعت معامله، دامنه نوسان، قیمت پایه، حداقل و حداکثر حجم و فرایند انجام معامله. در نتیجه افرادی که به انجام این نوع از معاملات تمایل دارند، باید به این موارد توجه کنند.

تابلوخوانی در بورس

تابلوخوانی چیست؟ گفتیم که یکی از اصطلاحات رایج بازار بورس که باید با آن آشنا شویم تابلوخوانی است. در تعریف، تابلوخوانی به مجموعه بررسی‌ها و مشاهدات مرتبط با یک سهم از قبیل بررسی سفارش‌های خرید و فروش، حجم سفارش‌ها، تعداد معاملات، رفتار بازیگردان سهم و … گفته می‌شود. تابلوخوانی روشی برای تشخیص میزان قدرت یک سهم است. به تعبیری دیگر تابلوخوانی در بورس یعنی بررسی هر نماد، میزان خرید و فروش، نوسان‌ قیمت، میزان عرضه و تقاضا سهامداران حقیقی و حقوقی و... که منجر به شناخت وضعیت کوتاه‌مدت و میان‌مدت سهم می‌شود.

خرید طلا در بورس

یک باور رایج اشتباه در جامعه ما این است که برای خرید طلا حتما باید به ‌صورت حضوری به صرافی‌ها یا طلافروش‌ها مراجعه کنیم و این کالا را خریداری کنیم که قطعا هم خرید و هم نگهداری طلا به این صورت ریسک‌های اجتناب‌ناپذیری را با خود دارد. درصورتی‌که روش دیگر خرید طلا در بورس است که با این کار ریسک‌های خرید و نگهداری طلا به حداقل می‌رسد. به سه روش زیر می‌توان در بورس طلا خرید:

۱-  گواهی سپرده سکه طلا ۲-  صندوق‌های کالایی با پشتوانه طلا ۳-  شمش طلا از بازار فیزیکی

گواهی سپرده سکه: اوراقی هستند که خریدار آن هم می‌تواند بعد از خرید، سکه خود را از خزانه بانک مورد نظر تحویل بگیرد و هم می‌تواند این اوراق را به‌ صورت سهام نگه دارد تا با افزایش قیمت آن نماد، گواهی سپرده سکه خود را به فروش برساند.

صندوق طلا: نوعی از صندوق‌های کالایی قابل معامله در بورس هستند که تنها روی گواهی سپرده طلا و اوراق مبتنی بر طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند.

یکی دیگر از روش‌های خرید طلا در بورس می‌توان به خرید شمش طلا در بازار فیزیکی بورس کالا اشاره کرد. در بازار فیزیکی بورس کالا طلا را زیرمجموعه بازار صنعتی می‌دانند و شمش طلا را در بازار فیزیکی در تالار طلا مورد معامله قرار می‌دهند.

بورس املاک چیست؟

یکی از ویژگی‌های بازار بورس کالا، شفافیت در قیمت‌های آن است. این ویژگی به ویژه در پروژه‌های بزرگ می‌تواند راه‌گشا باشد. پیشنهاد بورس کالا برای کشف نرخ املاک نیز با توجه به شفافیت قیمت‌، بهترین تصمیمی بود که گرفته شد. ساز و کار بورس کالا و همچنین بورس املاک به این صورت است که عرضه‌کننده و خریدار در یک نظام شفاف عرضه و تقاضا به قیمتی منطقی می‌رسند. در بازار بورس املاک، شفافیت قیمت دو تاثیر مهم بر بازار املاک و مستغلات دارد: یکی این که سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات افزایش می‌یابد و دیگر این که شرایط مناسب و معقولی برای خریداران ایجاد می‌کند که در آن شرایط مناسب و شفاف بتوانند خرید کنند. همچنین بورس کالا قادر است ابزارهای مناسبی برای رشد این بازار، تامین سرمایه و جذب سرمایه‌گذار نیزارائه دهد. نکته دیگر این که با تشکیل این بورس شاید بتوان مشکلاتی مانند نبود پیمانکاران، نبود شرکت‌های بزرگ در این صنعت، سازهای شخصی و گران و بی‌کیفیت را با ویژگی‌هایی مانند کشف قیمت عادلانه برطرف کرد.

شاخص vix

شاخص VIX یک اندیکاتور برای نوسانات بازار است. این شاخص انتظارات معامله‌گران را در مورد شاخص برای سی روز آینده نشان می‌دهد. شاخصvix  بر اساس معاملات انجام شده بر روی اپشنهای شاخص S&P 500 برای سی روز اینده در بورس نهاده شده است. از 5 سال پیش خود شاخص VIX هم قابل معامله در بورس آپشن است. گفتنی است که این شاخص صرفا نشانگر ریسک و ترس نیست بلکه عوامل متعددی چون لیکوییدیتی و تعداد معاملات و تعداد معامله‌گران و... می‌تواند این شاخص را تحت تاثیر خود قرار دهد.

هر چه این شاخص بالاتر باشد ریسکپذیری کاهش پیدا می‌کند و هرچه نزول کند ریسک‌پذیری افزایش پیدا میکند. شاخص vix  به عنوان شاخصی از ریسک‌پذیری در بازار به کار می‌رود.

 

جمع بندی

در این مقاله با برخی از مباحث مهم در بازار بورس آشنا شدیم. از جمله: انواع معاملات در بازار بورس، تابلوخوانی در بورس، شاخص vix، خرید طلا در بورس، بورس املاک. این‌ها مواردی هستند که در بازار بورس و برای یک سرمایه‌گذاری موفق باید بدانید.